ลำดับที ่5 บทที่ 3

ความรู้เรื่องก๊าซและสารเคมีที่ใช้ในโรงพยาบาล

3.1 ภยันตรายที่เกิดขึ้น

ก๊าซและสารเคมี ที่มีในโรงพยาบาลมีอยู่หลายรูปแบบและต่างชนิดกัน ซึ่งมีทั้งประโยชน์และโทษอันร้ายแรง จากเหตุการณ์จริง

เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2544 ตามรายงานข่าวจากหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ เกิดการระเบิดของก๊าซออกซิเจน อ.บางปะอิน

จ.พระนครศรีอยุธยา จากความประมาทของคนส่งออกซิเจนที่ไม่ใช้ฝาครอบถังระหว่างลำเลียงถังลงจากรถบรรทุก 6 ล้อ ทำถัง

ออกซิเจนร่วงกระแทกขอบกระบะรถอย่างแรง จนวาล์วหลุดกระเด็นตกใส่พื้นปูนระเบิดสนั่นหวั่นไหว แรงระเบิดฉีกร่างลูกจ้างบริษัท

ขายก๊าซตายอนาถ 2 ศพ คนแรกสภาพศพใบหน้าเละ กระโหลกเปิด มันสมองปนเลือดกระจายเปรอะเต็มรถ ส่วนอีกคนแรงระเบิด

หอบร่างลอยละลิ่วกลางอากาศ กระเด็นไปรอบ 20 เมตร ท้องแตก ไส้ทะลักออกมากองอยู่ข้างนอก มือซ้ายตั้งแต่ข้อศอกขาดสะบั้น

ตามตัวแขนขามีแผลเหวอะหวะ และบาดเจ็บสาหัสอีก 2 ราย อาคารพาณิชย์ รถปิกอัพพังยับเยินเป็นแถบ

เหตุการณ์ต่อมา วันที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2544  ที่โรงพยาบาลศรีสะเกษ เกิดระเบิดขึ้นที่ออกซิเจน เครื่องช่วย

หายใจ และลามไปจนครบ 10 เครื่อง ทำให้ไฟลุกไหม้อย่างรวดเร็ว จนไฟลุกท่วมทั้งห้อง หมอ พยาบาล ชาวบ้าน ต้องช่วยเข็นเตียง

คนไข้หนีตายจ้าละหวั่น โชคดีไม่มีคนเจ็บ – ตาย  รวมค่าเสียหายประมาณ 5 ล้านบาท และอีกเหตุการณ์หนึ่งเมื่อเร็ว ๆ นี้ วันที่

10 สิงหาคม พ.ศ. 2544 ที่โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ เกิดเหตุระเบิดขึ้นที่ห้องปฏิบัติการเคมี จากน้ำยาเคมีปฏิกิริยา

กันของกรดซัลฟูริก แล้วเกิดการระเบิดกลายเป็นเปลวเพลิงลุกไหม้มีควันดำทะมึนปนสีเหลืองพวยพุ่งออกมา อาจารย์ นักศึกษา และ

เจ้าหน้าที่ ประมาณ 200 คน พากันตื่นตกใจวิ่งหนีโกลาหลแทบจะเหยียบกันตาย หลังเกิดเหตุ พบนักวิทยาศาสตร์ 2 คน สูดควันพิษ

เข้าร่างกาย ทำให้แน่นหน้าอกหายใจไม่ออก ถูกนำส่งโรงพยาบาล ส่วนค่าเสียหายของอุปกรณ์ในห้องบางส่วนเป็นเงินประมาณ

5,000 บาท

สำหรับภายในโรงพยาบาลชามะนาว มีการใช้ก๊าซและสารเคมีมากมายหลายชนิด ซึ่งถ้าผู้ปฏิบัติเก็บรักษาและมีวิธีการใช้ที่ไม่ถูกต้อง ก๊าซและสารเคมีนั้นก็อาจจะกลายเป็นเชื้อเพลิง ที่จะทำให้เกิดเหตุการณ์ภัยแรงตามที่กล่าวมาแล้วดังกล่าว ดังนั้น ทางโรงพยาบาล

ชามะนาว จึงต้องการให้ผู้ปฏิบัติงานทราบถึงวิธีการรักษา การนำมาใช้ประโยชน์ และการป้องกันอันตราย  อย่างถูกต้องและปลอดภัย

เพื่อเป็นการป้องกันเหตุการณ์ร้ายแรงที่อาจเกิดขึ้น ทางคณะทำงานจึงได้ดำเนินการรวบรวมรายละเอียดของก๊าซ และสารเคมีต่าง ๆ ที่เจ้าหน้าที่ควรทราบ ซึ่งมีรายการดังต่อไปนี้

 

3.2   ก๊าซและสารเคมีที่ใช้ในโรงพยาบาล

 

 สำหรับภายในโรงพยาบาลชามะนาว มีการใช้ก๊าซและสารเคมีมากมายหลายชนิด ซึ่งถ้าผู้ปฏิบัติเก็บรักษาและมีวิธีการใช้ที่ไม่ถูกต้อง ก๊าซและสารเคมีนั้นก็อาจจะกลายเป็นเชื้อเพลิง ที่จะทำให้เกิดเหตุการณ์ร้ายแรงตามที่กล่าวมาแล้วดังกล่าว ดังนั้น ทางโรงพยาบาล

ชามะนาว จึงต้องการให้ผู้ปฏิบัติงานทราบถึงวิธีการเก็บรักษา การนำมาใช้ประโยชน์และการป้องกันอันตราย อย่างถูกต้องและ

ปลอดภัยเพื่อเป็นการป้องกันเหตุการณ์ร้ายแรงที่อาจเกิดขึ้น ทางคณะทำงานจึงได้ดำเนินการรวบรวมรายละเอียดของก๊าซและ

สารเคมีต่าง ๆ ที่เจ้าหน้าที่ควรทราบ ซึ่งมีรายการดังต่อไปนี้

ก๊าซหุงต้ม

( ให้ดูรายละเอียด ในบทที่ 2 เรื่อง องค์ความรู้   หัวข้อ 2.5 การใช้ก๊าซหุงต้ม (LPG) อย่างปลอดภัย 10 วิธี )

ก๊าซทางการแพทย์

เชื้อเพลิง + ออกซิเจนความเข้มสูง +  ความร้อนถึงระดับ  ---->  ไฟลุก ,การระเบิด, ความร้อนสูงมาก(ละลายโลหะได้)

อย่าคิดว่าออกซิเจนไม่มีอันตราย ……… ห้ามสูบบุหรี่และห้ามจุดประกายไฟในบริเวณที่มีออกซิเจน

( Never Under Estimate Oxygen )

ตารางสรุปผลการทดลองคุณสมบัติการติดไฟของ